সূত্র: Higher Math 1st Paper ম্যাট্রিক্স ও নির্ণায়কHigher Math 1st Paperম্যাট্রিক্স ও নির্ণায়কHSC একাডেমিকChB '2025
সমাধানসহ বহুনির্বাচনী প্রশ্ন
তথ্যের আলোকে প্রশ্নের উত্তর দাও $A=3\begin{bmatrix}1 & 2 \\ 4 & -3\end{bmatrix}$ $\frac{A}{3}$ এর বিপরীত ম্যাট্রিক্স কোনটি?
✓সঠিক উত্তর: ক. $-\frac{1}{11}\begin{bmatrix}-3 & -2 \\ -4 & 1\end{bmatrix}$Higher Math 1st Paper · ম্যাট্রিক্স ও নির্ণায়ক
অপশন
- ক$-\frac{1}{11}\begin{bmatrix}-3 & -2 \\ -4 & 1\end{bmatrix}$✓ সঠিক উত্তর
- খ$\frac{1}{11}\begin{bmatrix}-3 & -2 \\ -4 & 1\end{bmatrix}$✓ সঠিক উত্তর
- গ$-\frac{1}{11}\begin{bmatrix}-3 & -2 \\ -2 & 1\end{bmatrix}$✓ সঠিক উত্তর
- ঘ$\frac{1}{11}\begin{bmatrix}-3 & -2 \\ -2 & 1\end{bmatrix}$✓ সঠিক উত্তর
✓
সঠিক উত্তর: ক. $-\frac{1}{11}\begin{bmatrix}-3 & -2 \\ -4 & 1\end{bmatrix}$
ব্যাখ্যা
$A=3\begin{bmatrix}1 & 2 \\ 4 & -3\end{bmatrix} = \begin{bmatrix}3 & 6 \\ 12 & -9\end{bmatrix}$
$\frac{A}{3} = \frac{1}{3} \begin{bmatrix}3 & 6 \\ 12 & -9\end{bmatrix} = \begin{bmatrix}1 & 2 \\ 4 & -3\end{bmatrix}$
ধরি, $B = \frac{A}{3} = \begin{bmatrix}1 & 2 \\ 4 & -3\end{bmatrix}$
একটি ম্যাট্রিক্স $B = \begin{bmatrix}a & b \\ c & d\end{bmatrix}$ এর বিপরীত ম্যাট্রিক্স $B^{-1}$ নির্ণয় করা হয় $\frac{1}{ad-bc}\begin{bmatrix}d & -b \\ -c & a\end{bmatrix}$ সূত্র ব্যবহার করে।
এখানে, $a=1$ , $b=2$ , $c=4$ , $d=-3$
নির্ণায়ক (determinant) $ad-bc = (1)(-3) - (2)(4) = -3 - 8 = -11$
সুতরাং, $B^{-1} = \frac{1}{-11}\begin{bmatrix}-3 & -2 \\ -4 & 1\end{bmatrix} = -\frac{1}{11}\begin{bmatrix}-3 & -2 \\ -4 & 1\end{bmatrix}$
এটি প্রথম বিকল্পের সাথে মিলে যায়।